Littekens: de behandeling

Litteken behandeling: wat is het?

Tijdens het rijpingsproces van een litteken kan men ingrijpen op het rijpingsproces. Hierdoor kan het eindresultaat beïnvloed worden. De meeste therapieën zijn er op gericht om de rijpingsfase te verkorten, omdat dit een mooier litteken oplevert. De behandelingen die inwerken op de rijpingsfase zullen tevens een gunstige invloed hebben op jeuk, pijn en fragiliteit.

Littekens: hoe te verzorgen?

Elk litteken heeft er baat bij om verzorgd te worden. De verzorging dient te worden volgehouden tot volledige rijping is bekomen (zie hoger). De volgende maatregelen worden best zo snel mogelijk na genezing van de wonde begonnen. Maar zolang het litteken nog niet zijn eindstadium heeft bekomen, heeft het zin hiermee te beginnen.

De standaard behandeling bestaat uit de volgende punten:

  1. Massage:

    De mechanische beweging over een litteken bevordert de versoepeling. Daarnaast zal dit een gunstig effect hebben op de pijn, die vaak versterkt wordt door het feit dat een litteken gemeden wordt. Massage wordt best uitgevoerd met een vochtinbrengende crème (zie volgende punt).
     
  2. Vochtinbrengende crème:

    Littekens hebben vaak de neiging om droog en schilferig te zijn. Hierdoor worden ze makkelijker gekwetst. Het vet in een crème zal ervoor zorgen dat er minder vocht verdampt doorheen het litteken. Voorbeelden van hydraterende crème zijn: Nivea, Eucerine, bodylotion, dagcrèmes, nachtcrèmes, … In de handel zijn verschillende hydraterende crèmes beschikbaar met additieven die de littekenrijping zouden bevorderen, zoals vitamine A, vitamine E, Aloe Vera, goudbloemextract, madecassoîde (Cicaplast®, Madecasol®), … De werkzaamheid van deze ingrediënten op littekens is niet wetenschappelijk bewezen.
     
  3. Zonbescherming:

    Tijdens de littekenrijping kunnen de UV-stralen van de zon een ontregeling teweegbrengen van de pigmentcellen in het litteken. Hierdoor kan het litteken er donkerder, of juist wit gaan uitzien. Het is dan ook aangewezen een litteken te beschermen tegen de zon. Dit kan op verschillende wijzen, zoals zonnecrème SPF 50 (sun block), kleefpleisters, kleding, hoed, … Ook zonnebank is te mijden. 
     
  4. Siliconengel en siliconenpleisters:

    Siliconenpleisters hebben een wetenschappelijk bewezen gunstige werking op de littekenrijping. Zij worden sedert tientallen jaren met succes gebruikt bij brandwondenpatiënten. Siliconen pleisters werken via meerdere mechanismen, zoals vochtverdamping tegengaan, de huidspanning verminderen, de lichaamstemperatuur lokaal verhogen, onderdrukking van de ontstekingsreactie enz. Siliconen pleisters zijn beschikbaar in de apotheek. Na een operatie worden ze soms vergoed door de hospitalisatieverzekering. Er bestaan verschillende merken van siliconen pleisters: CicaCare®, Dermatix Sheeth®, BAP Scar Care®, Scarban®,  ea.. Siliconen pleisters zijn zelfklevend van nature. Dit betekent dat zij kunnen herbruikt worden. Indien zij niet meer kleven, betekent dit dat er dode huidcellen zich aan het oppervlak hebben vastgehecht. Door deze er af te wassen, zullen de pleisters opnieuw kleven. De siliconen pleisters kunnen op maat geknipt worden om de exacte afmetingen van het litteken te volgen. Op beweeglijke plaatsen kunnen de siliconen pleisters bevestigd worden met een bijkomende gewone pleister. Het gebruik van siliconen pleisters dient langzaam te worden opgebouwd om huidirritatie te voorkomen. In principe wordt getracht om de pleisters 12 tot 23 uur per dag te dragen. Meestal wordt een gunstig effect van de behandeling gezien na reeds twee tot drie weken. Men dient de behandeling minimaal drie maanden vol te houden, zo niet is het resultaat niet blijvend. In het gelaat en op moeilijk bereikbare plaatsen kan een vloeibare siliconengel worden gebruikt als alternatief voor de siliconen pleisters (voorbeeld Dermatix®, Spectragel®, …). Deze gels zijn minder effectief dan de siliconen pleisters, doch kunnen een zinvol alternatief zijn indien siliconen pleisters niet bruikbaar zijn. Een bijkomend voordeel van de siliconen gel is dat hierover make-up kan worden aangebracht.

Littekens: bijkomende behandelingsmogelijkheden

Het kan zijn dat uw arts de basisbehandeling van een litteken voor uw specifieke situatie onvoldoende acht. Ook is het mogelijk dat ondanks de basisbehandeling het litteken ongunstig evolueert tijdens de rijpingsperiode.

In deze gevallen kan uw arts beslissen bijkomende maatregelen in te stellen:

  1. Druktherapie:

    Een drukverband dat specifiek druk uitoefent op het litteken kan verdere verdikking van een litteken tegengaan. Daarnaast zal de roodheid van een litteken verminderen, doordat de bloedvaatjes die verantwoordelijk zijn voor de roodheid worden platgedrukt. Deze therapie is vooral makkelijk toepasbaar ter hoogte van de ledematen, waar een buisvormig verband bij de bandagist kan bekomen worden van drukklasse III. Voor brandwondenpatiënten is er terugbetaling voorzien door het ziekenfonds.
     
  2. Injecties:

    Injecties met corticosteroïden in het litteken kunnen een gunstig effect hebben op de verhevenheid, hardheid, jeuk en pijnlijkheid van een litteken. De injecties zelf zijn licht pijnlijk. Zij worden meestal driemaal herhaald met minimum vier weken tussentijd. Deze behandeling wordt op de raadpleging uitgevoerd.
     
  3. Radiotherapie:

    Voor zeer hardnekkige littekenproblemen, zoals keloïden, wordt als laatste redmiddel radiotherapie gebruikt. Hierbij worden ioniserende stralen gebruikt om het litteken te behandelen. Hoewel dit de meest efficiënte behandeling is, wordt zij gereserveerd voor de meest ernstige gevallen, omdat zij soms huidkanker kan veroorzaken.
     
  4. Lasertherapie:

    De effecten van lasertherapie zijn zeer wisselend en onvoorspelbaar. Toch werden wetenschappelijk reeds gunstige resultaten gerapporteerd. Vooral vlakke, maar erg rode littekens reageren goed op laserbehandeling.  Ook deze therapie blijft voorbehouden voor geselecteerde gevallen.
     
  5. Camouflage:

    Er bestaan gespecialiseerde make-up producten die kunnen helpen bij het maskeren van littekens.
     
  6. Heelkundige behandeling van littekens:

    Indien het uitzicht van een litteken de patiënt stoort, kan overwogen worden om het operatief te verwijderen. Het is aan te raden om minstens 1 jaar te wachten na het ontstaan van het litteken.  De reden hiervoor is dat men vaak onderschat hoe goed een litteken vanzelf kan worden na uitrijping.  Heelkundige behandeling bestaat uit het uitsnijden van het litteken en het opnieuw hechten. Soms kan door de chirurg ook de richting en de plaats van het litteken worden verlegd zodat het minder zichtbaar wordt of minder aan spanning bloot staat. De reden dat een litteken soms na een heelkundige correctie beter geneest, is omdat de omstandigheden van de genezing beter zijn dan deze waren bij de oorspronkelijke wonde. Alleszins dient u met uw chirurg te bespreken wat de mogelijke verbetering inhoudt en wat de kans op slagen is.

Litteken behandeling: besluit

Voor elke patiënt die recent een litteken opliep is preventieve littekenbehandeling aangewezen om het best mogelijke eindresultaat te bekomen. Indien de patiënt merkt dat het litteken niet evolueert zoals verwacht, dient hij opnieuw contact op te nemen met zijn behandelende arts, zodat bijkomende behandeling kan worden ingesteld om de littekenrijping bij te sturen.



Littekens voor en na

Littekens voor en na

De foto's voor en na geven je een goed beeld van wat je mag verwachten. Neem een kijkje in het foto album.


Recent nieuws

 

21 08 2017

Liposuctie om artrose van de knieën te behandelen?

Prof. dr. P. Verdonck, orthopedist in AZ Monica is een pionier in de behandeling van artrose van de knieën. Tot op heden werd artrose vooral behandeld door de symptomen te verlichten. Aan de slijtage van het kraakbeen werd niets ...

 

05 06 2017

AZ-Monica behaalt JCI-label

Op 29/04/2017 behaalde de AZ Monica Ziekenhuizen het kwaliteitslabel van de Joint Commission International (JCI). Dit is een organisatie voor kwaliteitscontrole van ziekenhuizen.Gedurende twee jaar heeft het ziekenhuis kwaliteitsverbeterende ...

 

25 08 2016

Plastische chirurgie na vermageringsoperatie zit in de lift

De gezondheidsrisico’s van extreem overgewicht worden meer en meer duidelijk : hoge bloeddruk, slaapapneusyndroom, suikerziekte, hogere ...